Isang hindi inaasahang pagsabog ng matinding tensyon at tila teleseryeng banggaan ang tuluyang nagpayanig sa mismong pundasyon ng Senado ng Pilipinas.
Ang bulwagan na madalas ay saksi sa mga pormal na debate ay naging isang arena ng marahas na political warfare kung saan ang mga legal na argumento ay nagsilbing mga patalim.
Sa isang pambihirang pagkakataon, ang taong bayan ay naging saksi kung paano nagkabali-bali ang mga plano ng ilang malalaking pangalan sa politika matapos silang tapatan ng purong talino, diskarte, at matalas na pag-unawa sa batas ng bansa.
Ang ugat ng digmaang ito ay hindi lamang basta simpleng hindi pagkakaunawaan kundi isang malalim at planadong agawan ng kapangyarihan na naglalayong pabagsakin ang kasalukuyang liderato at kontrolin ang mga pinakamakapangyarihang komite sa Senado.
Ngunit sa likod ng mga nakangiting mukha sa harap ng kamera, isang madilim na estratehiya ang unti-unting nabuo, na kalaunan ay nasalubong ng isang naglalagablab na pader ng depensa na binuo nina Kongresista Rodante Marcoleta at Senate President Alan Peter Cayetano.
Ang Nakagigimbal Na Banta At Ang Viral Na Pagsabog Ni Erwin Tulfo
Nagsimula ang lahat nang kumalat na parang apoy sa buong bansa ang isang kontrobersyal at viral na pahayag mula kay Senador Erwin Tulfo.
Sa kaniyang mga binitawang salita na tila naghahamon ng digmaan, tahasang nagbabala ang senador na kaniyang ipaaaresto at personal na paaalisin ang sinumang indibidwal o grupo na magtatangkang magsagawa ng hiwalay na imbestigasyon o pagdinig sa ilalim ng makapangyarihang Blue Ribbon Committee na hindi niya kinikilala.
Ang maton na estilo at tila pag-asta na may hawak na kamay na bakal ay agad na nagdulot ng malaking takot at pangamba sa publiko.
Para sa marami, ang ganitong uri ng pananakot ay hindi na nararapat sa isang mataas na institusyon ng batas tulaho ng Senado.
Hindi nagtagal at agad na rumesponde ang kilalang dating Commission on Elections at Commission on Audit Commissioner na si Attorney Rowena Guanzon.
Sa kaniyang opisyal na social media account, walang kagat-ol na binuweltahan at pinunahan ni Guanzon si Tulfo sa pamamagitan ng isang napakalakas na tanong na nagmarka sa isipan ng mga Pilipino: Ito ba ang magbabalik ng dangal ng Senado?
Ang reaksyong ito ni Guanzon ay nagsilbing mitsa upang mas lalo pang mag-init ang mata ng publiko sa nagaganap na sigalot.
Ang banta ng pag-aresto na binitiwan ni Tulfo ay nakita ng marami bilang isang desperadong hakbang upang itago ang isang mas malalim na motibo, habang ang kabilang kampo naman ay patuloy na naninindigan na ang lahat ng kanilang ginagawa ay naaayon sa tamang proseso at batas.
Ang Lihim Na Masterplan Ng Bagong Mayorya At Ang Pagkabigo Ng Kudeta
Sa likod ng mga saradong pinto ng Senado, unti-unti nang lilitaw ang katotohanan kung bakit ganoon na lamang ang galit at pagmamadali ng kampo nina Senador Sherwin Gatchalian at Erwin Tulfo.
Sila ay nagpakilala bilang ang bagong mayorya sa Senado, isang alyansa na naglalayong baguhin ang takbo ng kapangyarihan sa pamamagitan ng pagdedeklara na bakante ang lahat ng posisyon ng mga chairman ng komite, partikular na ang Blue Ribbon Committee na siyang may hawak ng mga imbestigasyon sa mga malalaking korapsyon sa gobyerno.
Ang kanilang pangunahing target ay ang mapatalsik sa pwesto si Senate President Alan Peter Cayetano at tuluyang makontrol ang mga pagdinig, lalo na ang mga kontrobersyal na usapin tungkol sa bilyun-bilyong pisong pondo sa mga flood control projects sa bansa.
Ayon sa mga ulat, kung nagtagumpay ang kanilang plano noong unang bahagi ng Hunyo, tuluyan sanang nakuha ng grupo ni Tulfo ang buong kontrol at tuluyang naitago o naiba ang direksyon ng mga nagaganap na imbestigasyon.
Ngunit ang hindi nila alam, bago pa man nila mailatag ang kanilang mga baraha, ay nabasa na nina Cayetano ang kanilang bawat galaw.
Sa pamamagitan ng isang napakatalas at tila propesiyang legal na estratehiya, ginamit ng kasalukuyang liderato ang mismong Saligang Batas upang harangan ang tangkang pag-agaw sa kapangyarihan.
Ang Hiyas Ng Saligang Batas Na Ginamit Bilang Panangga Laban Sa Ilegal Na Hakbang
Dito pumasok ang napakatinding paliwanag ukol sa Article 6, Section 16, Paragraph 5 ng 1987 Konstitusyon ng Pilipinas.
Isang batas na isinulat halos apat na dekada na ang nakalilipas ngunit tila ginawa talaga para sa eksaktong sandali na ito upang magsilbing proteksyon ng katotohanan.
Nakasaad sa batas na ito na walang sinumang kapulungan, maging ang Senado o ang Mababang Kapulungan, ang maaaring mag-adjourn o magsuspinde ng kanilang sesyon ng higit sa tatlong araw nang walang pahintulot ng bawat isa.
Ginamit ito ng kampo ni Cayetano bilang isang legislative strategy.
Sa pamamagitan ng pagliban sa sesyon ng eksaktong tatlong araw, mula Hunyo 1 hanggang Hunyo 3, nagawa nilang pigilan ang planong pag-takeover ng grupo nina Tulfo.
Dahil kung pumasok sila sa mga araw na iyon, sa oras na may isang miyembro lamang mula sa kanilang panig ang sumama o dumalo, makabubuo ang kabilang kampo ng sapat na bilang upang ideklarang bakante ang mga posisyon at tuluyang mapatalsik si Cayetano.
Ang hakbang na ito ay nagdulot ng labis na pagkabigo sa kampo nina Tulfo na noong una ay nagdiwang pa at nag-akalang naisahan nila ang kasalukuyang liderato sa pamamagitan ng kanilang sariling pag-walkout.
Ang pag-walkout ba ay nasa Konstitusyon? Walang anomang nakasulat sa Saligang Batas na nagpapahintulot o kumikilala sa pag-walkout bilang isang legal na paraan, ngunit ang tatlong araw na estratehikong suspensyon na ginawa nina Cayetano ay may malinaw at matibay na constitutional cover.
Ang Pagkapahiya Ni Franklin Drilon At Ang Pwersa Ng Simpleng Matematika
Upang bigyan ng huwad na legalidad ang kanilang ginawang pagpili ng mga bagong opisyal ng Senado tulad ng Acting Senate President at Senate President Pro Tempore, sinubukan ng kampo nina Tulfo na gamitin ang isang lumang desisyon ng Korte Suprema noong taong 1949, ang sikat na kaso ng Avelino versus Cuenco.
Ginamit din ang doktrinang ito noon ng beteranong mambabatas na si dating Senador Franklin Drilon noong taong 2015 upang bigyang-katwiran ang pagbuo ng quorum kahit kulang ang mga senador na nasa loob ng bansa.
Ayon sa argumento nina Drilon at ng grupo ni Tulfo, dahil labindalawang senador lamang ang naroroon, sapat na ito upang magkaroon ng quorum at makapagpasya dahil ang ibang mga senador ay itinuturing nilang walang kakayahang bumoto o nasa labas ng coercive jurisdiction ng Senado.
Ngunit dito sila tuluyang nakaranas ng isang kahiya-hiyang pagkatalo nang durugin ni Marcoleta ang argumentong ito gamit ang napakasimpleng matematika.
Ipinaalala ni Marcoleta na ang Senado ay binubuo ng dalawampu’t apat na permanenteng miyembro.
Kahit pa ang isang senador ay may kinakaharap na kaso, nagtatago, o nasa loob ng kulungan tulad ng sitwasyon ng ilang mambabatas, hindi nawawala ang kanilang estado bilang senador at nananatili silang bahagi ng kabuuang bilang.
Sa ilalim ng batas, ang quorum ay palaging kinakailangang kalahati ng kabuuang miyembro plus isa.
Ang kalahati ng dalawampu’t apat ay labindalawa, at kapag dinagdagan mo ng isa, ang lumalabas na mahiwagang numero ay labintatlo.
Ito ay simpleng aritmetika na kahit isang maliit na bata ay kayang makuwenta.
Dahil labindalawa lamang ang bumoto sa panig nina Tulfo noong Hunyo 3, ang lahat ng kanilang ginawang pagpili ng mga opisyal, pagdedeklara ng mga bakanteng pwesto, at pag-upo bilang mga bagong chairman ay ganap na ilegal, walang bisa, at itinuturing na isang huwad na pag-agaw sa kapangyarihan.
Ang Double Standard At Ang Pagkabisto Sa Katotohanan Ng Bend Law Coalition
Ang mas lalong nagpatingkad sa kontrobersyang ito ay ang tahasang pagkabisto sa dobleng pamantayan o double standard na ipinapakita ng grupo nina Tulfo, na ngayon ay tinatawag na ng marami bilang mga miyembro ng alyansang tagabaluktot ng batas.
Noong huling linggo ng Mayo, sa isang opisyal na sesyon, ang grupo ring ito ang nagkuwestiyon sa pagkakaroon ng quorum nang labindalawa lamang ang natira sa bulwagan matapos silang mag-walkout, na naging dahilan upang mapilitan ang Senado na mag-adjourn.
Ngunit nakapagtataka at nakagagalit para sa publiko na pagdating ng Hunyo 3, ang parehong labindalawang numero na tinawag nilang walang quorum noon ay bigla nilang ipinipilit na mayroon nang quorum ngayon dahil lamang pabor ito sa kanilang pansariling interes at planong kudeta.
Ang ganitong uri ng pagpili kung kailan susundin ang batas at kung kailan ito babaluktutin ay isang malinaw na insulto sa katalinuhan ng mamamayang Pilipino.
Sa huli, ang katotohanan ay unti-unti nang lumalabas at walang anomang pananakot ng pag-aresto o paggamit ng huwad na kapangyarihan ang makapipigil sa pagbuhos ng liwanag.
Ang matapang na pagtindig nina Marcoleta at Cayetano, gamit ang tamang interpretasyon ng batas at simpleng kalkulasyon, ay hindi lamang nagligtas sa institusyon ng Senado mula sa isang ilegal na kudeta, kundi nag-iwan din ng isang matinding aral na ang kapangyarihan na hindi nakaangkla sa totoong batas at hustisya ay kailanman ay hindi magwawagi.
