Filipina,NAWALA NG 23 YRS sa Amerika,NAKITA NA!ANGGALING NG MGA IMBESTIGADOR

Ang Mojave ay isang disyerto na matatagpuan sa California.

Sa loob ng ilang dekada o kahit milenyo, maraming kayamanan ang natagpuan doon, ngunit noong 1994, dalawang treasure hunter ang nagulat dahil hindi kayamanan ang kanilang nahanap kundi isang kalansay.

Agad nilang kinontak ang mga awtoridad.

Mabilis na rumesponde ang mga sheriff at agad na nilagyan ng tape ang lugar dahil nakakita sila ng bungo at kalansay ng tao.

Dahil ang mga labi ay nakabaon pa sa ilalim ng lupa, naniwala ang mga awtoridad na ito ay biktima ng krimen kaya kinontak nila ang homicide unit.

Nang suriin ng kanilang forensic team ang hukay, napagtanto nilang ang lugar na iyon ay isang libingan.

Base sa report, ang kalansay ay nakabalot sa isang itim na plastic bag.

Kinolekta nila ang lahat ng mga buto at ipinadala ito sa mga eksperto upang malaman ang pagkakakilanlan nito.

Sinuri ang mga buto, at hindi nakakita ng anumang pilat sa bungo kaya hindi nila alam kung ano ang ikinamatay nito.

Nahirapan din ang mga detective na tukuyin ang biktima dahil wala silang magamit para sa identification.

Habang tumatagal ang kanilang imbestigasyon, pinangalanan nila itong “Apple Valley Jane Doe.” Sa loob ng maraming dekada, walang nakakaalam ng pagkatao nito, ngunit nang maimbento ang paraan na makakakuha ng DNA mula sa buto, agad na kinontak ng awtoridad ang mga eksperto.

Ngunit ang DNA sample ay hindi tumugma sa anumang DNA database ng mga taong naiulat na nawawala, gaya ng 800 na “Jane Does” na nasa kanilang database.

Sa loob ng maraming dekada, inakala nila na ang Apple Valley Jane Doe ay mananatili na lamang sa database ng ilang dekada pa o baka habambuhay.

Upang mabigyan ito ng maayos na libingan, inilibing nila ang mga buto sa “potter’s field,” ang tawag sa libingan ng mga taong namatay nang hindi nalalaman ang pagkakakilanlan.

Lumipas ang dalawang dekada at ang case file ng Apple Valley Jane Doe ay napuno na lamang ng alikabok sa loob ng istasyon ng pulisya.

Hanggang noong 2015, ang detective na humahawak sa “cold case” ay nakatanggap ng tawag dahil tumugma ang DNA, at sa kanilang imbestigasyon, lumabas na ang mga buto ay mula sa Filipina na si Jovita Dizon o mas popular na tinatawag na “Vita.”

Base sa report, ipinanganak at lumaki ito sa Pilipinas.

Nagtrabaho si Vita sa isang bar sa Subic Bay, at habang abala siya sa pagbibigay ng alak sa mga customer, nakilala niya ang Amerikanong si Mike Cazo.

Naiulat na ito ay isang US Navy at ang trabaho nito sa base ay electronic technician.

Hindi na nakapagtaka ang kagandahan ng Filipina, nagdalawang-isip siya at nagpakilala ang sarili.

Mula noon, hindi na mapaghiwalay ang dalawa.

Sa ganda ng takbo ng kanilang relasyon, hindi na nag-atubili si Mike at pinakasalan niya ang kanyang kasintahan noong January 22, 1978.

Anim na buwan ang nakalipas, nagsilang ang kasintahan ng baby girl na pinangalanan nilang Michelle.

Nang matapos ang deployment ni Mike sa Subic Bay, bumalik siya sa Amerika kasama ang kanyang asawa at anak, at silang tatlo ay namuhay sa isang simpleng bahay na ibinigay sa kanila ng gobyerno sa state ng Idaho.

Mula sa state na iyon, lumipat ulit sila sa military base sa San Diego, California.

Bagama’t malayo siya sa kanyang mga mahal sa buhay, kampante si Mike.

Ang kapatid na lalaki at babae ni Mike ay parang naging pamilya na ni Vita.

Naiulat na laging nakangiti si Vita, at kung ang iba ay may magkaibang relasyon, kapag si Mike ay may anak, sinisiguro nila na maglalaan pa rin sila ng oras sa isa’t isa, kahit ang simpleng pagluluto nang magkasama ay ginagawa nila.

Ngunit ang lahat ay magbabago nang makatanggap si Mike ng bagong order mula sa kanyang commander noong taong 1984.

Magiging madalas na silang lilipat, at ang Mike na paulit-ulit na umaalis ang naging dahilan kung bakit ang lahat ng responsibilidad sa pag-aalaga sa kanilang anak at gawaing bahay sa loob at labas ay kinayanan ni Vita nang mag-isa.

Ngunit kahit ano mang pagdaing o pagrereklamo ang gawin ni Vita, wala ring magagawa si Mike kundi tanggapin ang trabaho.

Pero ang paulit-ulit na pagtanggi niya sa mga assignment ay inakala ni Vita na trabaho lamang ito ng kanyang asawa at hindi ito nagbibigay ng oras para sa kanila.

Iniwan ni Mike ang kanyang tungkulin, at nagtanim siya ng sama ng loob nang matapos ang assignment.

Lalo pang sumama ang loob ni Vita dahil nalaman nito na hindi pala ito ang huling assignment ng kanyang asawa dahil may bago na naman itong assignment sa state ng Wisconsin.

Ang paulit-ulit na paglayo at pagtatrabaho ni Mike ang naging dahilan ng kanilang walang humpay na troubled relationship.

Ang mag-away at madalas na magtalo ay naging normal na lamang sa loob ng kanilang tahanan.

Kaya para maibsan ang kanyang nararamdamang stress, ang Amerikano ay naging madalas na uminom ng alak, na hindi nagustuhan ni Vita.

Ngunit ayon sa report, kahit madalas silang mag-away, ang dalawa ay nanatiling mag-asawa, pero ang pag-alis ni Mike ay hindi pa rin nila maresolba ang mga isyu.

Noong 1985, hindi na mapigilan si Mike, at habang ito ay nagtatrabaho sa Sturgeon Bay, Wisconsin, nagkaroon siya ng ibang babae.

Habang masaya siya sa piling ng kanyang “karelasyon,” si Vita naman ay mag-isang lumalaki at nag-aalaga sa kanilang anak.

Pagkatapos ng kanyang assignment sa Wisconsin, bumalik si Mike sa kanyang asawa at anak, ngunit sa halip na manatili sa kanilang bahay, nagtagal lang siya at nakatanggap na naman ng trabaho na tila ayaw niyang manatili sa kanilang bahay.

Pagkalipas ng walong buwan noong 1986, ang barko ay dumaong.

Sumakay si Mike patungo sa Naval Station sa Pearl Harbor.

Excited siyang makita ang kanyang asawa at anak, ngunit isang oras siyang naghintay sa pantalan, ngunit hindi niya nakita ang anino ni Vita.

Kahit bigo siya, dumiretso na lamang siya sa kanilang bahay, ngunit nang makarating siya doon, pagtingin niya sa paligid, nakita niya ang sobre na naglalaman ng sulat na nagsasabing ang kanyang asawa at anak ay umalis na.

Nakasaad sa sulat na ang kanilang relasyon ay tila wala na ring patutunguhan dahil kahit si Mike ay nagbibigay ng kanilang pangunahing pangangailangan, hindi sapat ang pera para sa kanila.

Doon gumuho ang puso ni Mike.

Naramdaman ni Vita na siya ay isang “single parent” at pakiramdam niya ay hindi na siya itinuturing ni Mike na asawa dahil hindi na niya ito maramdaman.

Gusto niya sanang makasama ang dalawa, si Michelle, dahil parang mas gusto nito na puro trabaho na lamang ang atupagin.

Kahit ang simpleng paglabas sa restaurant kapag siya ay naka-vacation leave ay hindi nito magawa.

At higit sa lahat, sinabi rin ni Vita na may iba na itong babae dahil minsan ay hindi na sila natutulog nang magkatabi.

Mabigat sa loob ni Vita, naghanda siya para baguhin ang buhay.

Dinala nila ang kanilang mga gamit mula sa Hawaii, ang mag-ina ay nagtungo sa San Diego para makapagsimula ulit dahil ayaw na niyang umasa sa sweldo ng kanyang asawa.

Si Vita ay nanirahan at naging maayos.

Mabilis siyang nakahanap ng trabaho sa bar na “Honey Cove” na matatagpuan sa Imperial Beach.

Sa interview sa kanyang kaibigan at katrabaho na si Mary, ang masayahin at mabait na si Vita ay tao rin na ginagawa ang lahat para makabangon at mapag-aral ang kanyang anak.

Si Mike naman sa kabilang banda ay nalunod sa alak at nakikipagtalik gabi-gabi sa iba’t ibang babae na nakikilala niya sa bar.

Pero sa kabila ng ibang mga babae, napagtanto ni Mike na ang kanyang asawa ang hindi niya makalimutan.

Kaya matapos ang ilang panahon, isang taon, huminto na siya sa pag-inom ng alak.

Sa tindi ng kanyang pagnanais na mabuo ang kanilang pamilya ulit, humingi siya ng pabor sa kanyang supervisor na ilipat siya sa Naval Station sa California.

Matapos ang kanilang masinsinang pag-uusap noong 1989, si Mike ay inilipat sa San Diego kung saan siya naging trainer ng mga bagong skills para sa electrician.

Matapos siya sa trabaho, mabilis siyang pumunta sa bar kung saan nagtatrabaho ang kanyang asawa.

Bagama’t nadismaya si Mike dahil si Vita ay mayroon nang bagong relasyon na kinilala bilang Michael Richardson.

Ayon kay Michael, naging mabilis ang takbo ng kanilang buhay para makilala ang kanyang Richardson sa kanyang asawa.

Nang magkasundo sila, ang kanyang asawa ay pumayag na mamuhay sa iisang bubong kasama ang bagong boyfriend.

Doon ay nasaksihan kung gaano kasaya si Richardson sa kanyang asawa, na hindi nakapagtataka dahil ayon kay Michelle, ito ay napakabait at palakaibigan.

Ang estado ng buhay ni Richardson ay naging mahalaga para kay Vita dahil ang Amerikano ay isa palang businessman at may-ari ng mechanic shop, na naging dahilan kung bakit naging komportable ang kanilang pamumuhay.

Ngunit kahit na tila maayos ang buhay ng mag-ina sa piling ni Mike, hindi siya sumuko.

Ngunit sa tuwing sinusubukan niyang kausapin si Vita, laging sinasabi nito na tapos na at ang desisyon ay kanila na.

Talagang ikinagalit ni Mike, ngunit kinalaunan ay tinanggap niya rin na ang kanyang pamilya ay hindi na muling mabubuo.

Matapos ma-finalize ang divorce, hindi nagtanim ng sama ng loob si Vita sa kanilang anak at hindi rin siya nag-file ng full custody.

Sa halip, pinayagan niya si Michelle na makita si Mike.

Bagama’t nagustuhan ni Mike na nasa California na rin siya, bumili pa siya ng bahay sa National City para mas mapalapit sa kanyang anak.

Sa ganda ng relasyon na ito sa anak, ibinahagi mismo ni Michelle na napansin niya ang dating nagsisigawan at nag-aaway na mga magulang ay unti-unting naging magkaibigan sa isa’t isa, hanggang sa puntong nagtatawanan na sila.

Kaya naisip niya na baka may posibilidad na magbalikan sila at mabuo ulit ang kanilang pamilya, ngunit ang pangarap na iyon ay hindi na kailanman mangyayari dahil ito ay naglaho na lamang na parang bula.

Si Vita, sa kanyang sinumpaang salaysay noong gabi ng April 30, 1992, ay nagpaalam na pupunta sa bahay ni Richardson.

Ang mga awtoridad ay inimbitahan si Mike sa istasyon ng pulisya dahil siya ay kinokonsiderang “person of interest.” Batay rin sa salaysay ng mga tao, sinabi nito na ilang beses na nitong ginulo si Vita para lang makipagbalikan sa kanya.

Paulit-ulit niyang sinabi na wala siyang kinalaman sa nangyari.

Si Richardson ay na-interview rin, ngunit matapos ang ilang panahon, ang mga pangalan ng dalawa ay inalis sa listahan ng mga “POI” dahil ang mga awtoridad ay walang matibay na ebidensya laban sa kanila.

Noong 1993, isang taon ang nakalipas matapos ang hindi maipaliwanag na pagkawala ni Vita, ang 15-anyos na anak na si Michelle ay galit na galit at malungkot, nagkaroon ng depresyon sa puntong iyon at ilang beses sinubukang kitilin ang sariling buhay.

Kaya para iligtas ang buhay ng kanyang kaisa-isang anak, nagdesisyon si Mike na dalhin ito sa mental health hospital at doon ay sumailalim sa limang buwang gamutan.

Nang makalabas si Mike, nagdesisyon siyang iwan ang kanyang trabaho sa Navy pati na rin ang San Diego.

Dinala niya si Michelle sa Everett, Washington para magsimulang muli.

Ngunit kahit wala na siya sa California, buwan-buwan niyang tinatawagan ang mga detective na humahawak sa kaso ni Vita para malaman kung may update sa pagkawala nito, ngunit sa paglipas ng panahon, naging normal na lamang ang kawalan ng update.

Ito rin ang dahilan kung bakit nahihirapan ang mga awtoridad na makita si Vita o malaman kung ano ang nangyari dahil una, walang crime scene, walang bangkay, at wala ring kahit isang piraso ng ebidensya na makakatulong sa imbestigasyon.

Kaya ang nangyari sa Filipina ay naging “cold case” sa loob ng 23 taon o higit sa dalawang dekada.

Ngunit ang lahat ng kanilang nahanap ay magbabago.

Isang sasakyan ang nasita ng mga awtoridad sa highway.

Sa inisyal na report, ang mga nakakita sa kotse ay inakala na ito ay “hit and run” na aksidente.

Ngunit nang makapasok ang mga awtoridad sa loob, mabilis nilang kinontak ang homicide unit dahil ang mga biktima ay malinaw na pinatay dahil ang kanilang sugat ay hindi tumutugma sa banggaan ng kotse.

Ang biktima ay kinilala bilang si Thanan, 72 taong gulang, at ang kanyang anak na si Shahin, na isang taong gulang.

Sa background check ng mga awtoridad sa pagkatao ng mag-ina, lumabas na si Thanan ay ang asawa ni Michael Richardson, na kung inyong maaalala, ay ang dating partner ni Vita at ang huling taong nakausap nito.

Agad na inaresto ng mga awtoridad ang suspek matapos ang kooperasyon ng pamangkin ni Thanan sa korte.

Inamin ng mga awtoridad na ang kanyang lola at si Shahin ay pinatay ni Richardson at ito ay kinasuhan.

Ang mag-ina ay nagulat at nagalit sa kanya dahil binalaan nila ang Amerikano na irereport nila ang kanyang kasamaan sa mga awtoridad.

Batay sa mga detective na tumingin sa criminal record ni Richardson, napatunayan nila ang kanyang rekord.

Kaya naman pala ayaw nitong makita ang mga detective o sinumang pulis dahil lumabas na ito ay nakulong na pala noon.

Ayon sa police report, habang ito ay naninirahan sa state ng North Carolina, nang-holdap siya at pinatay ang driver.

Matapos ang paglilitis noong 1982, hinatulan siyang makulong sa loob ng sampung taon.

Ilang taon siyang nakulong, at si Richardson ay isa sa mga bilanggong pinili para maglinis ng highway.

Ngunit sa hindi maipaliwanag na dahilan, ito ay nakatakas at naglakbay patungong California.

Ginawa niya doon ang mamuhay na parang normal na tao, nakapagtrabaho, at nakapagtayo ng sariling negosyo.

Noong 1986, doon niya rin nakilala si Vita.

Ngunit ang kanyang pagtatago sa batas ay tapos na nang siya ay tanungin ng mga awtoridad tungkol sa pagkawala ng Filipina.

Bagama’t hindi siya kinonsidera na “person of interest” sa pagkawala ni Vita nang ipaalam ng mga detective na sila ay nagtatago sa batas, ito ay pinalaya at ibinalik nila sa North Carolina para tapusin ang kanyang sentensya sa pagpatay sa driver.

Matapos makalabas ng kulungan, bumalik ulit si Richardson sa California kung saan nakilala niya si Thanan, ang unang pinakasalan niya.

Nang malaman ang nakaraan ni Richardson, ang district attorney ay gustong sampahan ng kaso ang businessman ng murder.

Ngunit ang problema ay circumstantial evidence lamang ang hawak nila.

Kaya ang mga detective ay nagmungkahi na magiging mas malakas ang kaso kung mapapatunayan na patay na talaga si Vita.

Nang bumalik ang report, kinumpirma nila na patay na talaga ito dahil ayon sa report ng bangko, cellphone provider, at maging social media, wala silang nakitang usage o aktibidad sa mga account ni Vita mula noong 1992.

Hawak ang impormasyong iyon, ang mga detective ay mabilis na nagtungo sa Everett, Washington para kausapin ang mag-ama.

Si Mike ay walang bagong impormasyong naidagdag, ngunit ang kanyang anak na si Michelle, na dalawampu’t dalawang taong gulang na noon, ay isiniwalat ang matagal na sikretong itinago at unti-unting lumamon sa kanyang pagkatao.

Ibinahagi niya na kahit masaya ang kanyang ina sa bago nilang buhay kasama si Richardson, napagtanto niya na ito ay isang demonyo.

Habang ang kanyang ina ay nasa trabaho, kahit sampung taong gulang pa lamang siya, sinabi niya na gabi-gabi ay kinakalabit siya ni Richardson.

Ang kasamaan nito ay paulit-ulit na nangyari sa loob ng tatlong taon, at hindi niya ito nireport sa kahit kanino dahil naniwala siya sa sinabi ni Richardson na kapag nireport niya ito, hindi lamang siya ang papatayin nito kundi pati ang kanyang mga mahal sa buhay.

May pagkakataon pa nga na tinakot siya ni Richardson na susunugin ang buong bahay.

Sa batang isip ni Michelle, isandaang porsyentong sigurado si Richardson na totoo ang kanyang mga banta.

Ngunit nang makita ni Michelle na unti-unting bumubuti ang relasyon ng kanyang mga magulang at sigurado siya na iiwan ni Vita si Richardson para sa kanyang ama, lakas-loob niya itong nireport sa kanyang ina.

Ang kanyang rebelasyon ang higit na nagpatibay sa loob nito kaya nagdesisyon siyang bumalik sa kanyang asawang si Mike.

Kaya kahit na nakatira pa rin sila sa bahay ni Richardson, madalas na nananatili si Vita sa bahay ni Mike.

Sa teorya ni Michelle at sa dahilan ng mga taga-usig, ang pagpunta ni Vita sa bahay ni Richardson noong April 30, 1992, ay para komprontahin ito.

Ang teorya ng prosekusyon ay halos pareho sa lahat; ang ina ni Vita ay nagalit at may pagkakataon na sinabi nito na irereport niya ang mga awtoridad kay Richardson.

Ang teoryang iyon ay hindi kumpirmado dahil kahit na si Richardson ay kinasuhan sa pagkamatay ni Vita at ito ay nag-“pleaded guilty,” hindi nito ipinaliwanag sa korte kung ano ang dahilan kung bakit niya pinatay ang Filipina.

Sa mga nagtatanong kung bakit hindi ito pinilit na aminin ang paliwanag, una, dahil sa “Fifth Amendment rights” ng lahat ng Amerikano, at pangalawa, ang pagbibigay ng detalye kung paano at bakit niya pinatay si Vita ay marahil wala sa “plea deal” na inalok ng prosecutor kay Richardson, kaya hindi siya obligadong ibigay ng batas ang lahat ng detalye.

Tungkol sa parusa, ang total murder na natanggap ni Richardson sa pagpatay sa tatlong biktima ay anim na sunod-sunod na “life sentences.” Sa tagal ng parusang iyon, baka mamatay na siya sa loob ng kulungan.

Base sa report, hindi na muling nagpakasal si Mike dahil para sa kanya, wala nang ibang babae ang makakapantay at higit na mas mabuti kaysa kay Vita.

Para sa mga magtatanong kung paano kinumpirma ng mga awtoridad na si Vita ang Apple Valley Jane Doe, ang paliwanag para doon ay dahil nag-submit ng DNA ang mag-ama matapos mahatulan si Richardson.

Nang matagpuan ang kalansay sa Apple Valley, ang DNA na nakuha mula sa labi ay nilagay nila sa database ng mga tao.

Ang DNA ni Mike ay hindi kasama sa database, ngunit ang mga awtoridad ay agad na nakatanggap ng “alert” o “notification” na ang kanilang DNA ay tumugma sa kalansay na natagpuan sa Mojave Desert.

Doon nila kinumpirma na ang Apple Valley Jane Doe, na nasa kanilang pangangalaga mula noong 1994, ay si Vita Cazo.

Matapos ang mahigit dalawang dekada, si Michelle ay masaya na sa wakas ay nailagay na nila ito sa maayos na libingan.

Sa tindi ng nangyari, hindi maiwasan ni Mike na sisihin ang kanyang sarili, at ang resulta ng kanyang hindi pagpapatawad sa sarili ay hindi na siya muling nagpakasal.

Kung ikaw ay nakinig hanggang sa huli ng video na ito, maraming salamat sa panonood ng episode na ito.

Please consider this video, mag-comment, at kung may kaso ka na gusto mong i-cover ko, please let me know.

Good day to you, mga kababayan.